In de diepte
De overgang bewust beleven
De overgang is misschien wel bij uitstek de periode in een vrouwenleven om uitvoerig stil te staan bij wie ze is en wat haar leven zin geeft. De zorghormonen – oestrogenen – houden ons steeds minder in hun greep. Vrouwen kunnen gemakkelijker kiezen voor wat ze belangrijk vinden en waar ze de komende dertig, veertig jaar voor willen gaan. Deze periode van transformatie en doorstarten, biedt een enorme kans om met de kennis van nu, terug te kijken en vooruit te blikken op je leven.
Hoe het begint? Je wordt wat vaker dan voorheen met ‘u’ en ‘mevrouw’ aangesproken. Dat kan je overvallen. Je voelt je immers nog sprankelend, in de kracht van je leven. Maar de jeugd lijkt daar anders over te denken. Je lichaam verandert, je gemoedstoestand ook en zeker als je de 45 bent gepasseerd, kun je ervan op aan dat er voor jou een nieuwe periode in je leven is aangebroken: de overgang.
Veranderingen
Veel vrouwen zijn zich er niet van bewust dat ze in de overgang zijn. Toch heb je die mijlenver kunnen zien aankomen. Je haar werd langzaam grijs en je hebt misschien voor het eerst een tube haarverf gekocht om je jeugdigheid nog wat op te peppen. Ook je schaamharen verschoten van kleur en namen in hoeveelheid af. Je stond al wat vaker met een pincet in de aanslag voor de spiegel. Je hebt hier en daar wellicht een wat uit de kluiten gewassen sproet, maar je wilt er nog niet aan dat het een ouderdomsvlek is. En je ogen. Die lijken rond je vijfenveertigste in hun achteruit te zijn gezet. Ook je strijd tegen overtollige kilo’s lijkt minder succesvol te worden. Tekenen dat je je jeugd definitief achter je laat... Dat je met rasse schreden de overgang nadert, komt niet in je op. We negeren zelfs signalen die we onmiddellijk zouden oppikken als onze kinderen of geliefden ze zouden vertonen.
Onbewust
Er zijn vrouwen die denken dat ze dan weer wel, dan weer niet in de overgang zijn. Andere vrouwen gaan ervan uit dat als ze niet meer ongesteld worden ze de overgang achter zich hebben. Menigeen heeft geen flauw idee welke verschijnselen horen bij deze periode, die ons wel vijf tot vijftien jaar van ons leven kan bezighouden. Er bestaat zelfs enorme verwarring over de terminologie. Gewapend met summiere kennis betreden we massaal een soms ingrijpende levensfase. We waren beter voorbereid op onze eerste menstruatie en onze eerste zwangerschap. Op de een of andere manier lijkt de overgang een taboe te zijn. Gelukkig bieden boeken als Het Eigen Wijze Vrouwenboek en De overgang als bron van kracht veel informatie over en ervaringen van vrouwen en mannen met de overgang.
Weetje: De overgang is een jarenlange periode rondom de menopauze. De menopauze duurt exact een jaar. Gedurende dat hele jaar blijft de menstruatie weg. De menopauze is derhalve alleen achteraf vast te stellen.
Bewust
Het belang om je bewust te zijn van wat zich tijdens de overgang allemaal afspeelt in je lijf kan niet vaak genoeg worden benadrukt. Je welbevinden en je gezondheid en vitaliteit dansen immers met elkaar. Je kunt de overgang gebruiken om meer contact te maken met je lichaam en er echt naar te luisteren. De zuigkracht die uitgaat van de veranderingen in je lichaam en je emoties maakt dat gemakkelijker. De overgang nodigt je als het ware hernieuwd contact te maken met je lichaam zodat je er op een effectieve manier voor kunt zorgen.
Opvliegers 'Ik zie een orgasme als een energetische reiniging van het lichaam. Ik geloof dat als we in ons leven echt mochten zijn wie we zijn, dat we dan allemaal in een staat van extase zouden leven. Ik heb ook van mijn opvliegers leren genieten. Je kunt je ertegen verzetten of een kledingstuk uittrekken en de opvlieger ondergaan, maar ik doe alsof ik net een orgasme heb gehad. Vlak voor en na een orgasme komt er toch een soort hittegolf over je heen?' (Cora, Rotterdam, 1957)
Libido
Je seksualiteit vraagt ook hernieuwde aandacht. Tijdens de overgang zijn veranderingen in je libido heel gewoon. In tegenstelling tot wat we geneigd zijn te geloven, zijn de veranderende hormoonspiegels echter zelden de oorzaak van verminderde zin in seks bij gezonde vrouwen. Het zijn eerder je omstandigheden en je emoties die een wissel trekken op je wellust. Die eisen je aandacht op.
Tip: Zorg ervoor dat je voldoende lichaamsbeweging krijgt. Je hersenen maken het hormoon endorfine aan als je een halfuur stevig beweegt. Dit hormoon geeft je een prettig gevoel.
Verbouwing
Terwijl je baarmoeder en eierstokken zich hard maken voor een fatsoenlijke pensioenregeling, maken je fysieke hersenen zich op voor een nieuwe start. Ze worden cru gezegd minder vrouwelijk. Dat vrouwelijk zijn heeft alles te maken met de oestrogenen die we vanaf het prilste begin produceren en waarvan de productie gedurende de overgang gestaag afneemt. Omdat het hersenweefsel van vrouwen is vergeven van de oestrogeen receptoren zal daar dus een soort verbouwing moeten plaatsvinden. En dat gebeurt ook.
Transformatie
De overgang is een transformatieproces van jewelste. Net zoals de puberteit. Je komt er anders uit dan je erin bent gegaan. Je bent niet alleen maar ouder. Ook als je geen noemenswaardige overgangsverschijnselen hebt, ben je na de overgang in elk geval niet meer vruchtbaar, is je fysieke schoonheid veranderd en ben je geestelijk gegroeid. Dat transformatieproces dwingt je bij tijd en wijle je blik naar binnen te keren en aandacht en uiting te geven aan de emoties die je voelt en aan de behoeften die je hebt. Het negeren van je emoties en behoeften maakt je ongelukkig en zelfs ziek, dus dat doe je niet. Toch?
Het mooie van de overgang is ook juist dat het tevens een geestelijk ontwikkelingsproces kan zijn. Je komt er jezelf tegen. De overgang nodigt je in meer of mindere mate uit de relatie met jezelf eens flink onder de loep te leggen. Ben je geworden wie je altijd al had willen worden? Leef je het leven dat je wilt leven? Welke kennis kun je destilleren uit alle ervaringen die je hebt opgedaan?
Spiritualiteit 'Als ik vroeger in het bos liep, verveelde ik me helemaal een slag in de rondte. Tegenwoordig kan ik verwonderd zijn door de natuur. Ik kan echt voelen waar de aarde mee bezig is: naar binnen en dan weer naar buiten keren. Mijn spiritualiteit is veel dichter gekomen bij wat voor mij de waarheid is. Ik kan erg genieten van aardse dingen, van mijn kleindochter met wie ik de slappe lach heb. Of van in bed liggen met mijn twee kleindochters. Dan zie ik het begin van hun leven en voel me zo met hen verbonden.' (Sylvia, Utrecht, 1955)
Wijsheid
Vrouwen die deze levensfase bewust hebben beleefd en achter de rug hebben, jubelen over een tweede jeugd waarin ze beter dan ooit richting aan hun leven kunnen geven, omdat ze beter weten wat ze wel en niet meer willen. We voelen ons voor honderd procent puur, authentiek. We kunnen beter keuzes maken. We leggen de dingen meer op een weegschaal: dit is belangrijk en dat niet. We zijn rustiger en wijzer geworden. We gebruiken onze eigen wijsheid voor onszelf en bieden die desgewenst aan de wereld aan.
Bron: Saron Petronilia
Wil je meer weten over de overgang en hoe je die periode kunt benutten om in je kracht te komen? Lees dan:
Saron Petronilia, Het Eigen Wijze Vrouwenboek, de overgang bewust beleven, A.W. Bruna Uitgeverijen, Utrecht
Christiane Northrup, De overgang als bron van kracht, Altamira-Becht, Haarlem
Christiane Northrup, Het geheime genot van de overgang, Altamira-Becht, Haarlem
