In de diepte
Heilige nachten, modderige engelen en wildbreien
24 december is het nieuwe maan. De heilige nachten beginnen in het donker, zonder maan en weinig zon. Overdag zit ik op de bovenverdieping van inspiratiewinkel Ana Sofia in Zwolle om stiltehealingen te geven. Als ik mensen uitnodig voor een kwartier rust, ontspant hun gezicht van opluchting dat ze even niks meer hoeven. Mijn drum zingt en ik nodig de Grote Vrouwe uit om bij ons te zijn. Mensen mogen haar zelf een naam geven. Liefde, het Leven, de Bron, de Moeder, Moeder Aarde, Maria. Haar namen zijn talrijk als de regendruppels in de winterstorm. Maria en haar liefdeskind met een draak op mijn nieuwe drumtas waken over de korte en intense rituelen. Mensen nemen na afloop met zachte ogen en gevoed met stilte afscheid. Midden in de winkel prijkt een stapel boeken. Maria in overgave met gesloten ogen staat op de voorkant. Het nieuwe boek van Clarissa Pinkola Estes is verschenen. Deze schat neem ik mee naar huis als een lang gebed voor de heilige nachten die volgen.
Die nacht droom ik dat mijn kind zich stijf voelt. Maar ze weet zich op te warmen en maakt al snel radslagen en danspassen langs de vloedlijn op de grens van zee en land. Ik geniet van haar.
Het is 1e kerstdag dat ik aan het boek De Kracht van de Ongebonden Vrouw begin. Deze keer schrijft Estes over Maria, de Gezegende Moeder die over de hele wereld bekend en bemind is. Bladzijde na bladzijde met rake gebeden, eigen gemaakt of van haar grootmoeder of van Bernard van Clairvaux, de middeleeuwse troubadour van Maria. En alleen zoals Estes dat kan, vertelt ze verhalen over Haar alledaagse wonderen voor de modderige engelen die wij zijn. Een moment van inzicht, het vermogen om lief te hebben tegen de wind in, de juiste keuze op het juiste moment, de zachte aanraking van haar vingertoppen op een eenzame ziel. Liefde, genezing en vrijheid zijn Haar geschenken aan ons.
De heilige nachten bid, droom en lees ik.
Estes werpt een rozenkrans als een lasso over de zee als ze ziet hoe iemand dreigt te verdrinken in een onstuimige zee. De strandwacht weet deze man op het nippertje te redden. Ze vertelt hartverscheurend over de oorlogswonden uit Mexico en Rusland. De tactiek om een volk te onderwerpen zijn overal hetzelfde. De Heilige Beelden vernietigen en er eigen beelden overheen bouwen (goddelijk of aards). Als mensen een heilig centrum en anker missen, verliezen ze de vanzelfsprekende kracht om vrij te zijn en in opstand te komen tegen onderdrukking. En tegelijk is er altijd een plek waar haar gedachtenis in leven wordt gehouden. Oude vrouwen hadden in de voormalige Sovjetrepubliek rozenkransen in hun schorten genaaid. Zo konden ze met Haar blijven bidden, al was dat verboden.
Ik droom dat ik bedwelmd wordt door een man en gevangen zit in mijn eigen lijf. Ik besef dat dit niet goed is en vraag me af hoe ik hier toch terecht ben gekomen. Een oude man komt naar me toe en kijkt me met heldere, zachte ogen aan. Blij met de hulp laaf ik me aan zijn liefdevolle blik. De bedwelming verdwijnt en ik ben vrij.
Ook vandaag de dag wordt de Heilige Moeder afgesloten. Estes vertelt dat in een kleine parochiekerk in Denver een schildering van Onze Vrouwe van Guadalupe achter een muur is gemetseld. Een kleurrijke gezelschap van nonnen, kunstenaars, jonge en oude mensen verenigt zich in de Fieles Unidos, de Verenigde Getrouwen en houdt processies om haar vrijlating. De parochie noch de bisschop kunnen uitleggen waarom er een muur voor La Señora de Guadalupe is gemetseld of wanneer deze weggehaald zal worden.
Gezegende Moeder,
Help ons allemaal zien door je zachtaardige ogen,
Spreken door je vurige hart.
Met dit gebed van Estes dat zachtjes in mijn hart zingt ga ik op 6 januari op bezoek bij mijn zus en haar kinderen. Onze relatie is het afgelopen jaar moeilijk geweest. We zijn soms modderende engelen die zich met zuigende kaplaarzen een weg over het drooggevallen wad van het leven ploeteren. Ik voel nu enkel liefde voor haar. Ergens is er een muur geslecht en is er ruimte voor een ontmoeting. De kinderen maken al vingerbreiend en hakend slingers om fietsen mee te versieren. Met haar nieuwe wolwinkel doet mijn zus mee aan de wildbrei-rage. Ik herken onze vader in haar als ze in de winkel voortdurend de presentatie mooier maakt en tien keer zo snel denkt als de vrouwen die bij haar werken. We halen herinneringen op hoe we vroeger werkten in de winkel bij mijn vader. Als het al lang donker is, gaan mijn dochter en ik naar huis. We genieten van de maan die bijna vol is en helder aan de hemel schijnt. De heilige nachten zijn voorbij.
Kirsten Notten
Bestel nu:
Clarissa Pinkola Estes, De Kracht van de Ongebonden Vrouw, Altamira, Haarlem
Ook verkrijgbaar in je locale boekenwinkel
