home | uit de praktijk van | Marie-Claire van der Bruggen

Uit de praktijk van

Marie-Claire van der Bruggen

'Sterven is als het uittrekken van een veel te krappe schoen'

Op het moment dat iemand te horen krijgt dat hij binnenkort zal gaan sterven, verandert er plotseling van alles. De meeste mensen worden overspoeld door allerlei emoties in de confrontatie met het ultieme loslaten. Marie-Claire van der Bruggen begeleidt stervenden in dit proces.

Als de boodschap is doorgedrongen dat je je moet gaan voorbereiden op het einde van je leven, is het mogelijk dat je te maken krijgt met gevoelens van boosheid, angst, verdriet en rouw. Dit kan overweldigend en onbekend zijn. 'Het opmaken van de levensbalans is iets waar vrijwel iedere stervende mee bezig is. Dit hoort bij het afscheid nemen. De meeste stervenden zullen dit uit zichzelf doen' , zegt stervensbegeleider Van der Bruggen. 

Stervensbegeleiding
'Ieder mens, niemand uitgezonderd, is altijd een beetje bang voor het onvermijdelijke. Het is normaal dat men zich afvraagt: heb ik het wel goed gedaan, en wat gaat er nu met mij gebeuren? Ook voor de omgeving zijn dit gevoelens en emoties die kunnen spelen. Ook als een stervende omringd wordt door dierbaren, kan er toch een gevoel van eenzaamheid worden ervaren. In deze moeilijke fase kan het fijn zijn als er iemand "meeloopt" door de wervelstorm van emoties en gedachten. Er worden geen oordelen gevormd, alles mag er zijn.'

Ondersteuning en een luisterend oor
Van der Bruggen kan veel betekenen voor iemand die stervende is. Afhankelijk van diens behoeften geeft ze ondersteuning en biedt ze een luisterend oor. 'De een wil graag praten over zijn gevoelens en zijn angsten maar de ander weer helemaal niet. Voor die persoon is het dan genoeg om alleen maar rustig bij hem te zitten. Als iemand dat prettig vindt, dan vertel ik ook graag over mijn ervaringen aan de "andere kant" en over mijn herinneringen aan Thuis. Ik merk vaak dat mensen hier heel rustig van worden en er dan ook een stukje overgave kan komen. Ook kan ik gezamenlijke gesprekken met de stervende en zijn naasten begeleiden om zo samen stil te staan bij het naderende afscheid, en het delen van de gevoelens daarover. Het kan ook zijn dat er nog dingen naar elkaar uitgesproken dienen te worden. Ook hierbij kan ik misschien helpen.'

Fascinatie voor de dood
Het is niet verwonderlijk dat de stervensbegeleidster voor dit vak heeft gekozen. Al vanaf jonge leeftijd werd Van der Bruggen gefascineerd door de dood. Na het overlijden van haar vader in 2002 werd dat alleen maar sterker dankzij een bijzonder spirituele ervaring. Van der Bruggen: 'Ik heb hem letterlijk uit zijn lichaam zien gaan. Hij heeft ook nog afscheid van mij genomen voordat hij het "licht" instapte. Ik was er eigenlijk al wel van overtuigd dat het niet ophoudt na de dood maar nu wist ik het zeker. Ik wilde dit met zoveel mogelijk mensen delen en nog belangrijker eigenlijk,  bij zoveel mogelijk mensen angst voor de dood weg nemen.'

Visie op sterven
Mede dankzij deze bijzondere ervaring, heeft Van der Bruggen een duidelijk visie ontwikkeld op de dood. Sterven betekent voor haar een terugkeer naar daar waar je vandaan komt. 'We zijn namelijk niet ons lichaam, maar een ziel in een lichaam die hier op aarde allerlei ervaringen op komt doen. Wanneer hij daarmee klaar is, dan maakt een ziel zich weer los van zijn lichaam en keert weer terug naar Huis. Als kind was ik me al bewust van een wereld die anderen niet konden waarnemen en waarin ik me heel erg op mijn gemak voelde. Hier op aarde voelde ik me niet echt thuis en had ik vaak een vreemd soort heimwee naar iets wat ik niet goed kon verwoorden. Nu weet ik dat het gewoon heimwee naar Huis was. Ik kan me namelijk nog heel goed herinneren hoe het daar is. Iedereen heeft wel jeugdherinneringen alleen die van mij gaan gewoon nog wat verder terug. Daarom zie ik de dood absoluut niet als een einde. Je gaat gewoon weer naar Huis. Voor een ziel een heerlijke ervaring.'

Verdriet bij de nabestaanden
Van der Bruggen vergelijkt sterven een beetje met alsof je in een stoffige kamer bent waar te veel gepraat en gerookt wordt en dat je dan opeens een deur ziet waardoor je de frisse buitenlucht kunt bereiken. 'Je zou ook kunnen zeggen: sterven is als het uittrekken van een veel te krappe schoen'. Dat wil niet zeggen dat er geen verdriet bij komt kijken. Voor diegenen die achterblijven is de dood erg verdrietig. Ook Van der Bruggen zelf voelt dat verdriet als er iemand in haar omgeving overlijdt. 'Maar ik vind het wel belangrijk om je te realiseren dat iemand nooit echt weg is. Alleen het lichaam is er niet meer, het stoffelijk omhulsel. Als je ervoor openstaat, kun je de energie van de ander blijven voelen. Ik vergelijk het altijd met televisie kijken. Je stemt je af op een bepaalde zender, maar de andere zenders zijn ook in de lucht. Zo kun jij je ook afstemmen op de 'andere kant'. Dat kan iedereen', is haar troostende boodschap.

Stervensbegeleiding is voor iedereen geschikt die daar behoefte aan heeft. Soms is het fijn om met een buitenstaander over gevoelens te kunnen praten. Van der Bruggen: 'Sommige dingen zijn wel eens moeilijk om met je dierbaren te bespreken en dan is het fijn als je het met iemand anders kunt delen.'