home | uit de praktijk van | mindfulnesstrainer Peter van der Roest

Uit de praktijk van

mindfulnesstrainer Peter van der Roest

'Mindfulness zorgt voor een betere balans tussen doen en zijn'

Met mindfulness leer je hoe je in balans komt en kunt leven in het nu. Het is een effectieve methode om beter om te gaan met angst, stress en pijn. Daarnaast brengt mindfulness je in aanraking met je sterke kanten. Je geniet weer van het leven, maakt gezondere keuzes en je contact met anderen krijgt meer diepgang. Diep magazine sprak hierover met mindfulnesstrainer Peter van der Roest.

Mindfulness is gebaseerd op Vipassana, een boeddhistische meditatievorm die al een paar duizend jaar bestaat. Vipassana geeft inzicht in bijvoorbeeld de onvermijdelijkheid van lijden en de veranderlijkheid der dingen. 'Dit is meer een leefwijze', vertelt Van der Roest. 'Als we het vandaag de dag over mindfulness hebben bedoelen we meestal de basistraining MBSR (Mindfulness Based Stress Reduction), waarbij meditatie wordt gecombineerd met yoga, andere ontspannings- en bewustwordingsmethodieken en westerse kennis over bijvoorbeeld de werking van stress. De MBSR-training is inmiddels een succesvolle, wetenschappelijk erkende behandelwijze geworden bij stress en chronische pijn.'

Jon Kabat-Zinn
De Amerikaanse microbioloog Jon Kabat-Zinn ontwikkelde in de jaren tachtig de MBSR-aandachttraining. De psychologen Teasdale, Segal en Williams combineerden zijn methodiek in de jaren negentig met cognitieve technieken om terugval bij depressieve patiënten te voorkomen. Zo ontstond de Mindfulness Based Cognitive Therapy (MBCT). ‘Ook MBCT werkt, dat blijkt uit wetenschappelijk onderzoek', zegt Van der Roest. ’Maar mindfulness heeft een veel bredere werking. Mindful leven betekent dat je de alledaagse dingen met aandacht doet – dat je bezig bent met tandenpoetsen als je je tanden poetst, dat je je bewust bent van eten als je eet, dat je voelt en accepteert wat er in je omgaat als je boos bent of in de file staat.'

Cursus van acht weken
Als geregistreerd VMBN-mindfulnesstrainer geeft Van der Roest o.a. de officiële MBSR-cursus van acht weken. Zijn cursisten leren om doelbewust aandacht te geven aan gedachten, gevoelens en gewaarwordingen zoals ze zijn, op het moment zelf, zonder te oordelen. 'Dat klinkt verraderlijk eenvoudig, maar dat is het niet. Doelbewust aandacht geven bijvoorbeeld – hoeveel doen we niet vanuit gewoonte? Ook is het lastig aandacht te schenken aan de dingen zoals ze zijn. Voor we het weten zijn we aan het vergelijken en vinden we dat het anders zou moeten. Mindfulness leert je om de situatie te accepteren zoals ze is. Dat is steeds het begin. De volgende stap is óf leren te zijn met datgene wat je niet kunt veranderen – bijvoorbeeld onbehandelbare fysieke of emotionele pijn –, óf bewust veranderen wat je kunt veranderen. Ook zonder oordeel zijn – je eventuele oordeel opmerken en er niet naar handelen – is ontzettend moeilijk, weet ik uit eigen ervaring. Die kritische stem kan zó oppermachtig zijn.'

Stressreductie
Mindfulness is uitermate geschikt voor mensen die veel stress ervaren, piekeren, lijden aan chronische pijn, oververmoeid zijn, last hebben van hun emoties of ongezonde gewoonten willen veranderen. 'Maar de training is ook ideaal voor iedereen die verlangt naar meer innerlijke rust in het dagelijks bestaan, naar een dieper contact met zichzelf en anderen, naar een bewuster leven. Mindfulness zorgt voor een betere balans tussen doen en zijn.’ In de cursus leer je via begeleide meditatieoefeningen je aandacht bewust te richten en ontwikkel je een accepterende houding ten opzichte van gevoelens, gedachten en lichamelijke sensaties. ‘Het gaat er dus niet om dat je bepaalde emoties of gedachten niet meer mag hebben’, benadrukt Van der Roest. 'Je leert ze juist te accepteren en er met mildheid naar te kijken.'

Hype of blijvertje
Mindfulness is populairder dan ooit. Hype of blijvertje? Van der Roest: 'Een hype gaat per definitie over. Als modeverschijnsel zal mindfulness dus weer verdwijnen. Wat blijft – denk ik – zijn de hedendaagse toepassingen zoals MBSR en MBCT, die hun waarde inmiddels hebben bewezen. Veel psychotherapeuten en psychologen gebruiken mindfulness als aanvulling op hun therapieën. Ook zie ik kansen voor mindfulness in het bedrijfsleven. Ziekteverzuim is een enorme kostenpost voor bedrijven en mindful werken is een manier om die kosten te drukken. Je voorkomt verzuim. Vroeg of laat zullen leidinggevenden en HRM-ers ontdekken dat mensen die de MBSR-training hebben gevolgd gezondere keuzes maken, pro-actiever zijn en beter kunnen omgaan met stress. Het zal me niet verbazen als mindfulness over tien jaar in bedrijven gemeengoed is.'

Geïnteresseerd in mindfulness? Lees dan:

Jon Kabat-Zinn, Honderd lessen in mindfulness, Altamira, Haarlem

Jon Kabat-Zinn, Handboek meditatief ontspannen, Altamira, Haarlem